گوشیتان دیر باز میشود، برنامهها با مکث اجرا میشوند و تایپ کردن هم گاهی عقب میماند؟ خبر خوب این است که در بیشتر موارد نیازی به خرید گوشی تازه نیست. در این راهنما افزایش سرعت گوشی اندروید را قدمبهقدم توضیح میدهیم؛ ۸ روشی که از راهنمای رسمی گوگل و تجربه کاربران گرفته شده و روی گوشیهای سامسونگ، شیائومی و بقیه گوشیهای اندرویدی جواب میدهد. روشها را بهترتیب انجام دهید و بعد از هر مرحله گوشی را امتحان کنید.
اول علت کندی را پیدا کنید
کندی گوشی معمولاً سه علت دارد:
- حافظه داخلی تقریباً پر شده است.
- برنامههای زیادی در پسزمینه فعالاند.
- یک برنامه خراب همهچیز را کند کرده است.
پیش از هر تغییری، سه عدد را یادداشت کنید: چقدر فضای خالی دارید (تنظیمات، بعد حافظه)، گوشی از کی کند شده (بعد از نصب یک برنامه تازه؟ بعد از یک بهروزرسانی؟) و آیا فقط یک برنامه کند است یا همهچیز. اگر فقط یک برنامه کند است، مشکل از همان برنامه است. گوشیهای اندروید حافظه را خودشان مدیریت میکنند؛ پس برنامههای «تقویتکننده سرعت» و «پاککننده رم» که در تبلیغات میبینید، معمولاً کمکی نمیکنند و با اجرای مداوم در پسزمینه، خودشان گوشی را کندتر میکنند.
۱. گوشی را ریاستارت کنید و بهروزرسانیها را نصب کنید
سادهترین قدم، ریاستارت است؛ یک ریاستارت، برنامه گیرکرده یا فرایند سیستم را که حافظه را اشغال کرده، متوقف میکند. گوگل هم ریاستارت را نزدیک بالای فهرست توصیههایش برای گوشی کند گذاشته است. اگر صفحه قفل کرده، دکمه پاور را حدود ۳۰ ثانیه نگه دارید تا گوشی خودش ریاستارت شود. بعد سراغ بهروزرسانی بروید: به تنظیمات، بعد سیستم و بعد بهروزرسانی نرمافزار بروید؛ بهروزرسانیها معمولاً باگهای کندی را هم رفع میکنند. برنامهها را هم بهروز کنید: در گوگلپلی روی آیکون پروفایل بزنید، بعد «مدیریت برنامهها و دستگاهها» و بعد بهروزرسانیهای موجود. گوگل توصیه میکند پیش از بهروزرسانی سیستم، گوشی به وایفای وصل باشد و شارژش حداقل ۷۵٪ باشد.
۲. افزایش سرعت گوشی اندروید با خالیکردن حافظه
وقتی حافظه داخلی تقریباً پر میشود، اندروید جایی برای فایلهای موقت سیستم ندارد و گوشی کند میشود؛ در عمل وقتی کمتر از حدود ۱۰٪ فضای ذخیرهسازی خالی مانده باشد، کندی شروع میشود. به تنظیمات و بعد حافظه (Storage) بروید و ببینید چه چیزی فضا را گرفته است: معمولاً عکسها و ویدیوها، فایلهای دانلودشده و کش برنامهها در صدرند. عکسها و ویدیوهای قدیمی را به گوگل فوتوز یا کامپیوتر منتقل کنید، فایلهای دانلودشدهای را که دیگر لازم ندارید پاک کنید و در بخش حافظه، گزینه «آزاد کردن فضا» را بزنید. در بعضی گوشیها، اندروید برنامههایی را که مدتهاست استفاده نشدهاند آرشیو میکند؛ خود برنامه حذف میشود ولی دادههایش میماند.
۳. برنامههایی را که استفاده نمیکنید حذف کنید
هر برنامه نصبشده، حتی وقتی بازش نمیکنید، میتواند در پسزمینه فعال شود و حافظه و باتری مصرف کند. به تنظیمات و بعد برنامهها بروید و فهرست را مرور کنید؛ برنامههایی را که ماههاست باز نکردهاید، حذف کنید. برنامههای پیشفرض سازنده گوشی که حذف نمیشوند را میتوانید «غیرفعال» (Disable) کنید تا دیگر اجرا نشوند و بهروزرسانی نگیرند. برنامههای سیستمی ناشناس را حذف یا غیرفعال نکنید؛ اگر اسم برنامهای را نمیشناسید، اول جستوجو کنید چه کار میکند. برای برنامههای سنگینی که گاهی لازمشان دارید، نسخه سبک (Lite) همان برنامه را نصب کنید؛ مثلاً نسخه سبک پیامرسانها و شبکههای اجتماعی، حافظه و اینترنت کمتری مصرف میکنند. اگر مصرف اینترنت هم برایتان مهم است، راهنمای کاهش مصرف اینترنت اینستاگرام را ببینید.
۴. انیمیشنها را کم کنید تا گوشی سریعتر حس شود
بخشی از «کندی» گوشی، انیمیشنهای باز و بسته شدن پنجرههاست؛ کمکردنشان گوشی را واقعاً سریعتر نمیکند، ولی همهچیز فوریتر حس میشود. اول گزینههای توسعهدهنده را روشن کنید: به تنظیمات، بعد درباره گوشی بروید و هفت بار روی «شماره ساخت» (Build number) بزنید تا پیغام فعالشدن بیاید. بعد به تنظیمات و بعد گزینههای توسعهدهنده بروید و سه گزینه «مقیاس انیمیشن پنجره»، «مقیاس انیمیشن گذار» و «مقیاس مدتزمان انیمیشن» را از ۱ برابر روی ۰٫۵ برابر بگذارید؛ اگر میخواهید انیمیشن کلاً حذف شود، هر سه را خاموش کنید. این تغییر فوری و برگشتپذیر است؛ اگر خوشتان نیامد، دوباره روی ۱ برابر برگردانید.
۵. افزایش سرعت گوشی اندروید با محدودکردن برنامههای پسزمینه
بعضی برنامهها حتی وقتی بستهاند، در پسزمینه کار میکنند: همگامسازی، دانلود و اعلان. برای محدودکردنشان به تنظیمات و بعد برنامهها بروید، برنامه را انتخاب کنید، بعد «مصرف باتری برنامه» و بعد «اجازه فعالیت در پسزمینه»؛ سه گزینه میبینید: بهینهشده، محدودشده و بدون محدودیت. برنامههایی را که زیاد استفاده نمیکنید روی «محدودشده» بگذارید تا وقتی بازشان نکردهاید، کمتر اجرا شوند. باتری تطبیقی (Adaptive Battery) را هم روشن نگه دارید؛ اندروید با آن، برنامههای کممصرف را کمتر اجرا میکند. در گوشیهای سامسونگ، «مراقبت از دستگاه» (Device care) هم هست: به تنظیمات و بعد مراقبت از دستگاه بروید و «بهینهسازی» را بزنید.
همچنین بخوانید
۶. کش برنامه مشکلدار را پاک کنید؛ نه دادهاش را
اگر فقط یک برنامه کند است یا مدام هنگ میکند، کش آن برنامه را پاک کنید: به تنظیمات و بعد برنامهها بروید، برنامه را انتخاب کنید، بعد حافظه و بعد «پاک کردن کش». کش فقط فایلهای موقتی را حذف میکند و به حساب و تنظیمات برنامه کاری ندارد. اما «پاک کردن داده» فرق میکند: دادههای برنامه کاملاً حذف میشود و برنامه مثل روز اول میشود؛ یعنی از حساب خارج میشوید. گوگل هشدار میدهد که پاک کردن داده، دادههای برنامه را برای همیشه حذف میکند؛ پس هرگز داده برنامههای پیامرسان، بانکی، احراز هویت و یادداشت را بدون اینکه از پشتیبانشان مطمئن باشید، پاک نکنید.
۷. با حالت ایمن، برنامه خراب را پیدا کنید
اگر کندی از وقتی شروع شده که برنامه تازهای نصب کردهاید، حالت ایمن (Safe Mode) مقصر را نشان میدهد. در حالت ایمن، گوشی فقط با برنامههای خودش بالا میآید و همه برنامههای دانلودی موقتاً خاموش میشوند. روش ورود به حالت ایمن در گوشیها فرق میکند؛ معمولاً دکمه پاور را نگه دارید و روی گزینه «خاموش کردن» لمس طولانی کنید تا پیشنهاد حالت ایمن ظاهر شود. در حالت ایمن گوشی را مثل همیشه استفاده کنید؛ اگر کندی از بین رفت، یعنی یک برنامه دانلودی مقصر است. گوشی را عادی ریاستارت کنید و برنامههای تازهنصبشده را یکییکی حذف کنید و بعد از هر حذف، گوشی را امتحان کنید تا مقصر پیدا شود.
۸. ریست فکتوری؛ آخرین راهحل
اگر هیچکدام از روشهای بالا جواب نداد، ریست فکتوری آخرین قدم است؛ همه دادههای گوشی پاک میشود و گوشی مثل روز اول میشود. پیش از ریست، حتماً از عکسها، مخاطبان و فایلهای مهم پشتیبان بگیرید و مطمئن شوید نام کاربری و رمز حساب گوگل و رمز قفل صفحه را میدانید؛ چون بعد از ریست برای فعالکردن گوشی به آنها نیاز دارید. گوگل توصیه میکند شارژ گوشی حداقل ۷۰٪ باشد و میگوید ریست ممکن است تا یک ساعت طول بکشد. مسیرش: تنظیمات، بعد سیستم، بعد بازنشانی و بعد «بازنشانی به تنظیمات کارخانه». ریست، باتری فرسوده یا حافظه خراب را درست نمیکند؛ اگر گوشی بعد از ریست هم کند بود، مشکل سختافزاری است.

سوالات متداول درباره کندی گوشی اندروید
آیا برنامههای «تقویتکننده سرعت» جواب میدهند؟
نه، بهطور قابلاعتماد نه. اندروید حافظه را خودش مدیریت میکند و بستن اجباری برنامهها باعث میشود موقع بازشدن دوباره، همه دادهها از اول بارگذاری شوند و گوشی کندتر حس شود. ابزارهای لازم — مدیریت حافظه، برنامهها و باتری — در خود تنظیمات اندروید هست و نیازی به برنامه اضافه نیست.
چرا گوشی موقع بازی یا شارژ داغ میکند و کند میشود؟
وقتی گوشی داغ میشود، پردازنده برای محافظت از خودش سرعتش را کم میکند. موقع بازی سنگین یا شارژ سریع، گوشی را از قاب ضخیم بیرون بیاورید و زیر نور مستقیم آفتاب نگذارید. اگر گوشی همیشه داغ است، سلامت باتری را بررسی کنید.
جمعبندی
افزایش سرعت گوشی اندروید معمولاً به خرید گوشی تازه نیاز ندارد: اول ریاستارت و بهروزرسانی، بعد خالیکردن حافظه و حذف برنامههای اضافه، بعد کمکردن انیمیشنها و محدودکردن پسزمینه. اگر فقط یک برنامه مشکل دارد، کش همان برنامه را پاک کنید یا با حالت ایمن مقصر را پیدا کنید و ریست فکتوری را برای آخر نگه دارید. شما کدام روش را امتحان کردهاید و نتیجهاش چه بود؟ تجربهتان را در کامنتها بنویسید. اگر کامپیوترتان هم کند است، راهنمای افزایش سرعت ویندوز ۱۱ را ببینید؛ آموزشهای بیشتر هم در دسته آموزش و ترفند هست.